Klachten's Nachts wordt ik wakker badend in het zweet, steeds dezelfde
nachtmerries met hetzelfde thema, steeds opnieuw maak ik in mijn
dromen die nare gebeurtenis op nieuw mee, ook overdag kan het van
het ene op het andere moment net zijn of ik terug geworpen wordt,
die gebeurtenis maak ik dan opnieuw mee. Ik durf niet naar
diezelfde plek te gaan waar zich dat heeft voorgedaan. Ik ben steeds
op mijn qui vive, het lijkt wel of de wereld veranderd is in een
plaats waar het gevaar overal op de loer ligt.
Wat is er aan de hand?
Als iemand, soms al lang geleden, slachtoffer is geweest van een
gebeurtenis, die zo verschrikkelijk was dat hij zich alleen kon
verdedigen door zichzelf en/of zijn gevoel volledig af
te sluiten, kan een z.g. 'traumatische herinnering'
ontstaan. Een herinnering waaraan men niet kan denken zonder herbeleving
van die gebeurtenis. Zo wordt het bijna onmogelijk over het gebeurde
te denken en te praten. Deze karakteristiek van een 'traumatische herinnering'
is ook te zien op afbeeldingen van actieve hersenen. Als iemand denkt
aan een traumatische herinnering is er alleen activiteit te zien in een gedeelte
van de rechter hersenhelft. Daar worden beelden en negatieve emoties gevormd.
In de rest van de hersenen is het merkwaardig stil. Ook in de linker hersenhelft,
waar gedachten in woorden worden geformuleerd is er geen of nauwelijks
activiteit te zien. Hierdoor wordt het beeld bevestigd dat het niet
goed mogelijk is in woorden te denken en praten over traumatische gebeurtenissen.
Een gevolg van het niet kunnen denken of praten over die herinnering
is dat hij niet verandert met het ouder worden. Een normale herinnering
wordt steeds opnieuw bekeken in het licht van de huidige situatie. Hij
wordt steeds opnieuw geïnterpreteerd. Zo kan een herinnering in de
loop van de tijd belangrijker of minder belangrijk worden.
Een traumatische herinnering neemt niet deel aan dit proces
hij gaat als het ware niet mee in de was. Wanneer er in
het dagelijkse leven iets gebeurt wat soms maar in de verte
herinnert aan de traumatische gebeurtenis, dan dreigt een angstaanjagende
herbeleving. Het is dus noodzakelijk voortdurend alert te blijven
op zulke uitlokkende gebeurtenissen om herbelevingen voor te blijven.
Therapie
Er zijn verschillende manieren om van 'traumatische herinneringen'
'normale' herinneringen te maken. Alle manieren zijn gebaseerd op het
aanbrengen van veranderingen in de beelden die zo angstig maken. De
beelden zijn een spoor dat de traumatische gebeurtenis heeft achter
gelaten in de hersenen. De gebeurtenis zelf kan niet ongedaan
worden gemaakt. Het spoor dat die gebeurtenis heeft achtergelaten
daarentegen, kan wèl worden veranderd. Het is ook niet de gebeurtenis
zelf die last bezorgt maar dat spoor. Misschien een wat banale vergelijking:
het doet er niet toe hoe de vlek op het kledingstuk terecht is gekomen,
als die vlek er maar uit gaat.In de behandeling wordt het beeld, onder
leiding , opgeroepen en er wordt iets aan toegevoegd of iets aan
gewijzigd, waardoor het beeld draaglijker wordt. Als in de
toekomst het beeld wordt opgeroepen wordt ook de verandering mee opgeroepen.
Het gevolg is dat de angst voor het beeld verdwijnt. De gebeurtenis kan
verwerkt worden zoals ook andere herinneringen.Enkele namen van methoden
die gehanteerd worden: stimulus revaluatie, imaginaire confrontatie, eye
movement desensitisation reprocessing.Een eveneens effectieve methode is
het schrijven over de gebeurtenis. In het cliënten archief is een
beschrijving van de procedure opgenomen onder het kopje, brief.