Ik ben altijd bang te blozen. Als iemand mij aankijkt raak ik helemaal in de war en weet ik niet meer wat ik moet zeggen. Dan maak
ik zo'n onbeholpen indruk dat ik het liefste in de grond zou willen
weg zinken. Ik hoor dan geen woord meer van wat er gezegd wordt.
Wat is er aan de hand?
Als iemand bang is in contacten met anderen zullen een aantal van de volgende zaken aan de orde zijn.
onderschatten van de eigen vaardigheden in het contact met anderen
overschatten van de risico's van de gevolgen van 'fouten' in sociaal contact
een te negatief zelfbeeld
overschatten van de zichtbaarheid van de eigen onzekerheid
verhoogde bewustzijn van de eigen presentatie. De aandacht is in het sociale contact zozeer gericht op de manier waarop men overkomt, dat het functioneren er door belemmerd wordt.
Gevolgen
Wanneer de aandacht vooral gericht is op het eigen functioneren, komen signalen van anderen over dat functioneren niet binnen. Men blijft gevangen in de eigen vooronderstellingen die nooit gecorrigeerd worden. Omdat die vooronderstellingen een vaak overdreven negatief beeld geven zorgen ze voor een angstige spanning.
Als iemand zo met zichzelf bezig is, staat hij niet open voor de informatie die nodig is om passend te reageren. Zo wordt de kans op missers inderdaad groter. Die missers bevestigen die negatieve gedachten die men toch al had over zichzelf.
De gerichtheid op zichzelf versterkt een neiging tot beoordelen van het eigen functioneren. Dit beoordelen leidt af en omdat de oordelen bijna zonder uitzondering negatief uitvallen verhogen ze de spanning.
Een verhoogd zelfbewustzijn maakt op deze manier angstiger
Het verhoogd zelfbewustzijn zorgt ervoor dat de aandacht gericht wordt op wat er in het lichaam gebeurt, denk aan hartkloppingen, trillende handen, gevoelens van warmte (blozen) en zweten. Ook gewaarwording van deze sensaties zal niet rustiger maken. Het leidt er toe dat de angst alleen nog maar toeneemt. Opvattingen over de eigen hulpeloosheid in sociale situatie worden steeds opnieuw bevestigd.
schema sociale angst
Therapie
Exploratie Eerst wordt het probleem in kaart gebracht:
Storende onjuiste en niet relevante gedachten over de cliënt zelf en over het eigen functioneren worden geïnventariseerd.
verder wordt bekeken in welke situaties de sociale angst speelt.Sommigen hebben nergens last van zolang ze niets hoeven te presteren anderen raken gespannen door zorgen over de directe interactie met anderen . Verder zijn er mensen zijn die maar in één specifieke situatie angstig worden, terwijl anderen gespannen raken van sociale situaties in het algemeen.
Taakconcentratie Vervolgens wordt aangeleerd om de aandacht niet op zichzelf te richten, maar op de ander(en) en/of op de taak die moet worden uitgevoerd. Dit opnieuw richten van de aandacht wordt stapsgewijs van makkelijk naar moeilijk geoefend.
Cognitieve therapie Dan is er als derde een onderdeel waarin de eerder genoemde negatieve gedachten over de eigen presentatie in detail worden onderzocht op hun steekhoudendheid. Brengt dit onderzoek aan het licht dat dergelijke gedachten niet kloppen of dat ze sterk overdreven zijn dan worden opdrachten bedacht om die negatieve gedachten te bestrijden. Vervolgens worden ze vervangen door meer realistische gedachten. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het schema voor rationele zelfanalyse zoals dat is weergegeven in het 'Archief'.
